Beide zijn klankherhalingsmiddelen. Beiden creëren muziek in taal. Maar ze opereren op verschillende fonetische niveaus.
Definitie: Herhaling van de initiële medeklinkerklank in nauw verbonden woorden.
Voorbeeld: "Peter Piper picked a peck of pickled peppers" – de /p/ klank hamert bij elke woordstart.
Functie: Ritme, memorabiliteit, nadruk, tongbreker-spel. Oudengels vers (Beowulf) bouwde regels op alliteratie.
Definitie: Herhaling van klinkerklanken binnen woorden – elke positie, niet alleen initieel.
Voorbeeld: "The cat sat on the mat" – de /æ/ klinker echoot door cat, sat, mat.
Functie: Klankcohesie, stemmingsschepping (lange klinkers = langzaam/melancholisch; korte = snel/helder), subtiele muziek zonder riem's obviousheid.
Alliteratie = medeklinkers aan woordgrenzen. Assonantie = klinkers binnen woorden. Alliteratie marcheert; assonantie zoemt.
Grote schrijvers gebruiken beide – vaak simultaan. "The silken sad uncertain rustling of each purple curtain" (Poe): /s/ alliteratie, /ɜː/ assonantie, /ʌ/ assonantie – een klanktapijt.