De Sumerische samenleving (ca. 4500–1900 v.Chr., Mesopotamië) was rigide gestratificeerd in drie hoofdlagen:
Slaven (vaak krijgsgevangenen, schuldenaars, of hineingeboren) waren eigendom – gekocht, verkocht, geërfd. Geen juridische persoonlijkheid; gebruikt voor huishoudelijke, landbouw- en bouwarbeid.
Bovenklasse-patronen booden bescherming, landtoegang, of juridische steun; cliënten booden arbeid, loyaliteit, en politieke steun. Deze wederkerige band stabiliseerde de samenleving maar versterkte hiërarchie.
Sociale mobiliteit was minimaal; klasse was grotendeels erfelijk. Toch handhaafde het systeem een van de vroegste stedelijke beschavingen voor millennia.