Shakespeare schreef Romeo and Juliet ca. 1591–1595 (eerste opvoering ~1597) tijdens zijn vroege Londense carrière. Meerdere motieven convergeerden:
Primaire bron: Arthur Brooke's The Tragical History of Romeus and Juliet (1562), een 3.000-regel gedicht dat Bandello's Italiaanse novelle (1554) vertaalde. Shakespeare comprimeerde Brooke's 9 maanden tot 5 dagen, verjonge Juliet van 16 naar 13, bedacht Mercutio en de Verpleegkundige's humor, en transformeerde moraliserende verzen in dramatische poëzie.
Elizabethaanse publiek hield van Italiaanse settings, verboden liefde, en bloedwraken. Titus Andronicus (1594) bewijste dat geweld verkocht; A Midsummer Night's Dream (1595) bewijste dat lyrisme verkocht. Romeo and Juliet combineerde beide.
Shakespeare gebruikte het stuk om te meesteren: sonnetvorm (proloog, gedeelde sonnet bij 1.5), gerimde couplets voor rituele momenten, blank vers flexibiliteit, en de komedie-naar-tragedie-pivot (akt 3.1). Het is een technisch showstuk.
De Prins's slotvonnis – "All are punished" – betrekt de gehele burgerlijke orde. Het stuk vraagt: welke maatschappelijke structuren maken liefde dodelijk?
Shakespeare "koos" het verhaal niet – hij erfde het. Zijn genialiteit was wat hij ermee deed: tijd versneld, psychologie verdiept, en een lokaal Italiaans legende universeel gemaakt.