Literair analyse van een gedicht, ook wel 'close reading' genoemd, stelt je in staat om dieper bewust te worden van de thema's, middelen en ideeën die de dichter bewust of onbewust in het gedicht heeft gecodeerd. Het verfijnt ook je greep op de associaties en emoties die het in jou opwekt, onafhankelijk van wat de dichter bedoelde. Het proces van literaire analyse is cyclisch. Elke zorgvuldige lezing van een goed gedicht geeft je nieuwe ideeën, roept nieuwe emoties op en verheldert je begrip van de thema's en symboliek van het gedicht, wat de basis legt voor een nog rijker ervaring bij je volgende lezing.
Lees een keer door. Krijg een algehele indruk van de toon, het onderwerp en het algehele patroon van het gedicht. Let op sterke thema's en herhaalde klanken, woorden of beelden die je kunnen helpen het punt van het gedicht te begrijpen.
Herlees met bewustzijn van de boog. Met aandacht voor de algehele boog, het onderwerp en de toon, discerneer het doel of de boodschap van het gedicht. Sommige poëzie probeert sterke gevoelens op te roepen, sommige probeert je van een standpunt te overtuigen en sommige beeldt één of meer treffende beelden levendig uit. Het vinden van de focus helpt je de taal en symboliek die de dichter koos te begrijpen.
Markeer herhalingen. Markeer herhaalde woorden, klanken en beelden. Herhaling is vaak een signaal dat het herhaalde element op een of andere manier significant is. Denk na over de symbolische en emotionele associaties die de herhaalde elementen in je oproepen en hoe die elementen in eerdere literatuur zijn gebruikt.
Onderzoek metaforen en connotaties. Analyseer patronen van ritme en rijn op uitzonderingen, die belangrijke momenten kunnen markeren, en noteer het effect dat ze hebben op de emotionele toon van het gedicht. Onregelmatige ritme kan een chaotische stemming aanduiden, terwijl regelmatige ritme een echte of ironische kalmte kan creëren.
Deel het gedicht in. Verdeel het gedicht in delen en onderzoek welke voortgang, patroon of verhaal ontstaat als je van begin tot eind leest. Sommige gedichten vertellen een verhaal, andere relateren een reeks parallelle of contrasterende beelden, en andere komen volledig cirkel als het einde het begin met nieuwe betekenis beladen.
Vat samen. Vat het punt of de secties van het gedicht samen als je je begrip wilt verhelder. Maak een lijst van sleutelwoorden en beelden met hun symbolische of emotionele betekenissen. Zolang tijd toelaat, blijf het gedicht herlezen in het licht van je nieuwe begrip van de symboliek en het doel om te zien welke nieuwe relaties en emotionele associaties ontstaan.