De Barokbeweging ontstond in de Renaissance (1500s-1600s). Barokkunst is expressief, extravagant, duidelijk katholiek, en weerspiegelt de opkomende monarchies. Barokliteratuur, inclusief poëzie, omvat meerdere stijlen, waarvan metafysische poëzie de bekendste. J. Dryden introduceerde "metafysisch" in 1693 voor een Baroktak die zich bezighield met verschillende ervaringsniveaus.
Zowel Barok- als metafysische poëzie uitten een katholieke wereldbeeld. God is frequente onderwerp, bijv. John Donne's Holy Sonnet XIV of A Hymn to God the Father. God = perfect; mens = onvolmaakt, moet streven naar perfectie. Alle levensaspecten (minne, ervaring, bestaan) worden gespiritualiseerd.
Opkomst monarchies en wetenschappelijke ontdekkingen veranderden de wereldbeleving. Wetenschap zaaide twijfel over het schijnbare. Barok en metafysica reflecteren deze preoccupatie via beeldspel en metaforisch concept (verrassende vergelijking).
Als Barokschilderijen: excessief, reden en passie gecombineerd. Donne's Holy Sonnet XIV vergelijkt Gods liefde met verkrachting, maar pleit ook voor Gods absolute almacht. Hyperbole en schokkende metaforen zijn geliefd.
Paradoxaal: ondanks extravage passie streven alle Barokvormen naar rationele argumentatie. Andrew Marvell's To His Coy Mistress: levendige, universele beelden, maar logisch argument: tijd dringt, dus wacht niet met liefdesbeoefening. Passie en logica tegelijk.