Jambische pentameter is een poëziestijl uit de Renaissance. Naam beschrijft de ritme: jambisch = onbenadrukte + benadrukte lettergreep patroon; pentameter = 5 kleine lettergreepgroepen per regel. Meest gebruikte meter in Engelse poëzie; naast Renaissance ook in blank vers en heroïsche couplet.
Vader van Engelse literatuur (New World Encyclopedia). Geboren ~1343, eeuwen voor Shakespeare. Beïnvloedde Shakespeare en andere grote dichters/toneelschrijvers. The Canterbury Tales = eerste voorbeeld jambische pentameter in Engels.
Engels toneelschrijver (late 16e - begin 17e eeuw). Bekend om jambische pentameter in toneelstukken en sonnetten. Sonnet 18 ("Shall I compare thee to a summer's day?") volgt onbenadrukt-benadrukt patroon.
Shakespeare's tijdgenoot. Jambische pentameter + andere metrieke schema's. Bekend om Petrarca-sonnetten (14 regels), jambische pentameter, octet (probleem) + sestet (antwoord).
Geboren 1608 (Shakespeare aan einde leven). Veel gedichten/sonnetten in jambische pentameter. Meest beroemd: Paradise Lost, episch gedicht over God, zaligheid, hemel, hel. Geschreven in blank vers = jambische pentameter zonder rijn.
Jambische pentameter is zo populair dat het onmogelijk is alle gebruikers te noemen. Veel anderen: William Wordsworth, Percy Bysshe Shelley, Alfred Tennyson, John Keats – zuiver of gemengd met andere meters.