Algemene Poëtische Middelen: Definities en Voorbeelden
Klankmiddelen
- Alliteratie: Beginlinkerherhaling (wilde winden fluisteren)
- Assonantie: Klinkerherhaling binnen woorden (hoor de zachte bruiloftsklokken)
- Consonantie: Medeklinkerherhaling binnen/eind woorden (pitter-patter)
- Onomatopee: Woorden die geluiden nabootsen (zoem, kras, fluister)
- Rijm: Eindeklank overeenkomst (kat/hoed, liefde/duif)
Beeldende Taal
- Metafoor: Directe vergelijking (tijd is een dief)
- Vergelijking: Vergelijking met "als/zo" (dapper als een leeuw)
- Vergodelijking: Menselijke eigenschappen aan niet-menselijk (wind schreeuwde)
- Hyperbool: Opzettelijke overdreving (ik heb je een miljoen keer verteld)
- Symbolisme: Object dat abstract idee vertegenwoordigt (duif = vrede)
- Metonymie: Geassocieerde term substitutie (de kroon = monarchie)
- Synekdoche: Deel voor het geheel (alle handen aan dek = matrozen)
Structurele Middelen
- Enjambement: Regelbreuk midden in zin (gedachte voortgezet over regels)
- Caesura: Midden-in-regel pauze/leesteken
- Strofe: Regelgroepering (couplet, tercet, quatrain, etc.)
- Volta: Keerpunt/verschuiving in argumentaat (sonnet regel 9)
Woordspel
- Pun: Dubbele betekenis voor humor/effect (zool/ziel)
- Ironie: Contrast tussen verwachting en realiteit
- Allusie: Verwijzing naar extern werk/geschiedenis/mythe
Beeldvorming
Beeldvorming: Sensorische taal die mentale beelden creëert (visueel, auditief, tactiel, olfactief, gustatorisch, kinesthetisch, organisch).
Let op: Effectieve poëzie combineert meerdere middelen simultaan.