De Duitse schrijver en dichter Johann Wolfgang von Goethe creoerde in 1827 de term 'wereldliteratuur' (Weltliteratuur) om de opkomende literaire ruimte buiten West-Europa te beschrijven. De term vertegenwoordigt culturele bewustzijn, met een steeds groeiende bibliotheek die alles omvat: van oude Chinese poëzie, tot Russische romanciers als Tolstoj en Dostojevski, tot hedendaagse Zuid-Amerikaanse schrijvers als Gabriel García Márquez en Jorge Luis Borges.
Het is bijna onmogelijk om gelijkenissen in alle wereldliteratuur te identificeren. Per definitie beschrijft de term elk werk dat als literatuur gelezen kan worden en dat erin is geslaagd te circuleren buiten zijn cultuur van oorsprong. Epen uit de oudheid, zoals Homerus' 'De Odyssee' en Vergilius' 'De Aeneis', werden in het Latijn vertaald en door een Europees publiek gelezen in de 15e eeuw, lang voor Goethe, hoewel ze nu onder wereldliteratuur vallen omdat ze uit de oude Griekse en Romeinse cultuur ontstonden.
Het is gebruikelijk dat bepaalde elementen van een literaire werk verloren gaan wanneer dat werk culturele grenzen overschrijdt, met name werken die in het Engels vertaald worden voor een westerse lezer. Vreemde werken kunnen initieel mistranslateerd worden of meerdere keren vertaald worden, waarbij betekenis verloren gaat. Bovendien kunnen nieuwe betekenissen worden toegevoegd, omdat lezers die onbekend zijn met de oorspronkelijke cultuur van het werk, waarschijnlijk de literaire waarden van hun eigen cultuur op dat werk projecteren.
Ethnocentrisme, het bekijken van de wereld met de aanname dat de eigen cultuur superieur is, is een universeel probleem voor de wereldliteraire canon. Engelse en Amerikaanse literatuur domineren nog steeds het collegecurriculum, met Europese werken als het Oudengelse epos 'Beowulf' en Dante Alighieris 'Inferno' die voorrang krijgen. Gestandaardiseerde toetsen vormen ook een obstakel. ACT- en SAT-toetsers van middelbare scholen vinden wereldliteratuur problematisch, door de brede aard van de canon en de moeilijkheid vragen te vinden die de meerderheid van de studenten kan beantwoorden.
Karl Marx zag positiviteit in de uitbreiding van literaire cultuur. In zijn 'Communistisch Manifest' stelt hij: 'Nationale eenzijdigheid en koppigheid worden steeds onmogelijker, en uit de talrijke nationale en lokale literaturen rijst een wereldliteratuur.' Marx zag in Goethes beschrijving van een enorme en uitbreidende literaire cultuur de kwintessens van moderne literatuur en een gelijke uitwisseling van ideeën. Met de aanval van globalisatie is wereldliteratuur ver uitgegroeid boven wat Goethe of Marx zich ooit hadden kunnen voorstellen.