Sophocles' Oedipus Rex (c. 429 v.Chr.) is niet zomaar een tragedie — het is de tragedie waartegen Aristotle het genre definieerde in Poetics. Het voldoet aan alle zeven klassieke criteria.
Oedipus: edel, intelligent, welwillend — doch gedoemd door hamartia (vaak vertaald als 'tragische fout', beter: 'de mark missen'). Zijn onverzettelijke zoektocht naar waarheid is zowel deugd als ongeluk.
Hij gelooft dat hij het lot kan overlisten — 'Ik, Oedipus, die de beroemde naam draag.' De goden straffen dergelijke overmoed.
De boodschapper uit Korinthe, bedoeld Oedipus te verlichten (Polybus dood, niet zijn vader), onthult in plaats daarvan dat hij is de moordenaar van Laius en echtgenoot van Jocasta. Fortuin keert om in een enkele scène.
Oedipus gaat van onwetendheid naar vreselijke kennis: 'Ik ben de man.' Het moment is in scène gezet met maximaal ironie — hij heeft de waarheid letterlijk gezien (zich verblindend) pas nadat hij het weet.
Het publiek ervaart medelijden (voor zijn onverdiend lijden) en vrees (dat dergelijke logica iedereen kan vangen). De ontlading is diep, niet puur emotioneel.
Jocasta hangt zich; Oedipus blindt zich met haar speldjes; hij verbant zichzelf. Orde hersteld, maar aan catastrofale kost.
Lot vs. vrije wil, kennis vs. onwetendheid, zicht vs. blindheid, ouderkindbanden, burgerplicht. De stuk's dichtheid aan betekenis is onuitputtelijk.
Aristoteles noemde het perfect. Twee millennia later blijft het de maatstaf.