Wat is smaad? Mondelinge smaad: Elementen, voorbeelden, verdedigingen, rechtsmiddelen
Smaad is de mondelinge communicatie van een vals bewering die andermans reputatie schaadt. Het is een civiele onrechtmatige daad (smaad), verschillend van schriftelijke smaad (geschreven/gepubliceerde smaad).
Elementen (VS Common Law)
- Vals feitelijk bewering (geen mening).
- Gepubliceerd (gecommuniceerd aan een derde partij).
- Betreffende de eiser.
- Schuld: Nalating (particuliere persoon) of opzettelijke kwaadwilligheid (publieke figuur/ambtenaar).
- Schade: Verondersteld voor smaad per se (misdrijven, vreselijke ziekte, professionele onbekwaamheid, seksueel misdrag); anders bewijs van bijzondere schade (financiële verlies).
Veelvoorkomende voorbeelden
- Iemand ten onrechte beschuldigen van diefstal, fraude of ontrouw.
- Beweren dat een professional ongeautoriseerd/onbekwaam is.
- Valse geruchten verspreiden over faillissement of strafblad.
Verdedigingen
- Waarheid (absolute verdediging).
- Immuniteit (wetgevende, gerechtelijke, uitvoerende procedures).
- Mening (niet bewijsbaar vals feit).
- Toestemming.
- Goede mening over publiek belang.
Rechtsmiddelen
- Compensatoire schadevergoeding (reputatie, emotionele ellende, economische verlies).
- Punitieve schadevergoeding (als opzettelijke kwaadwilligheid bewezen).
- Verbod (zeldzaam; prior restraint zorgen).
Verjaringstermijn: Typisch 1–2 jaar na publicatie. Variërt per staat.
Smaadwet balanceert vrije meningsuiting en waardigheid — context, platform en status van spreker zijn allemaal van belang.