Het Shakespeare-sonnet — vaak het Engelse sonnet genoemd — staat als een van de meest duurzame en elegante structuren in de poëzie. De architectuur is bedrieglijk simpel: drie kwartijnen (vierregelige strofen) gevolgd door een eindcouplet, bestuurd door het rijmschema ABAB CDCD EFEF GG. Toch ligt in dit kader een krachtige motor voor argumentatie, emotie, en openbaring.
Elk deel van het sonnet draagt een distincte retorische gewicht:
De Shakespeare-vorm verschilt van het Petraarchiaanse (Italiaanse) sonnet, dat een octaaf (ABBAABBA) en een sestet (verschillende patronen) gebruikt. De Engelse versie met drie kwartijnen laat een meer graduele, discursieve ontwikkeling toe, terwijl het sluitende couplet een krachtige, definitieve afsluiting biedt. Shakespeare vond deze structuur niet uit — dichters als Wyatt en Surrey waren pioniers — maar hij perfektionde het, de vorm gebruikend om liefde, tijd, sterfelijkheid, en de aard van kunst zelf te verkennen over 154 sonnetten.
Andere dichters pasten het skelet aan: Spenser koppelde zijn kwartijnen met interlockende rijmen (ABAB BCBC CDCD EE), terwijl Sidney experimenteerde met hybride vormen. Maar het Shakespeareaanse label blijft aan het ABAB CDCD EFEF GG patroon hangen omdat de Bard er een vaas van maakte voor sommige van de diepste lirieken in het Engels. Of je nu Sonnet 18 ("Shall I compare thee to a summer's day?") of Sonnet 130 ("My mistress' eyes are nothing like the sun") leest, je getuigt van een meester-architect aan het werk — kathedralen van gedachte bouwend, veertien regels per keer.
ABAB CDCD EFEF GG