De Codex Hammurabi: Oud-Babylonische wet
De Codex Hammurabi (ca. 1754 v.Chr.) is een Babylonische wettelijke stele met 282 wetten van koning Hammurabi. Kenmerkende aspecten:
- Geschreven, publiek recht — vroegste uitgebreide codex.
- Casuïstische vorm: "Als X, dan Y" (bijv. "Als een man een ander slaat, betaalt hij een boete").
- Bereik: Strafrecht, eigendomsrecht, familierecht, handelsrecht, arbeidsrecht.
- Principe: Lex talionis ("oog voor oog") voor gelijken; boetes voor klasverschillen.
- Sociale hiërarchie: Straffen variëren per awilum (vrijman), mushkenum (gewone man), wardum (slaaf).
- Erfenis: Beïnvloedde Mosaïsche wet, Romeinse wet, moderne juridische gedachte.
De codex benadrukt herstel boven vergelding en stelt de koning als garand van gerechtigheid.