Atmosfeer in poëzie is het emotionele weer van het gedicht—het doordringende gevoel dat de lezer omhult. Het wordt ingenieursd door vijf ineengrijpende elementen:
Levensvolle, concrete details activeren de zintuigen van de lezer. "De mist komt / op kleine kattenpootjes" (Sandburg) — stil, sluipend, dierlijk.
Objecten dragen geladen betekenis. "Het zijden, zware, onzekere ruiselen van elk paars gordijn / Roert me—vult me met fantasieën—vreesd me" (Poe) — gordijnen als drempel van waanzin.
Houding vormt klimaat. "Niets gouds kan blijven" (Frost) — geresigneerd, filosofisch, teer.
Rijm, alliteratie, assonantie, consonnantie creëren klanktextuur. "De avondklok luidt de doodsklok van het scheidende dag..." (Gray) — langzaam, zwaar, begrafenislijk metrum.
Vorm dicteert tempo. Een sonnet's argument; een haiku's flits; vrije verzen's adem. Structuur *is* atmosfeer in slow motion.
Meesterlijke dichters beschrijven niet zomaar een stemming; ze *bouwen* het, steen voor linguïstische steen.