Schreef Shakespeare nooit 'het liefdesverhaal.' Hij schreef liefdesverhalen – meervoudig, conflictueel, evolutief. Over 37 stukken en 154 sonnetten duiken ten minste zes distincte concepties op.
Romeo en Julia, Antonius en Cleopatra, Venus en Adonis. Liefde wist grenzen uit – familie, rijk, sterfelijkheid. Het is vulkanisch, amoraal en vaak fataal. 'Mijn gave is zo grenzenloos als de zee' (R&J 2.2).
Sonnet 116, De Storm (Ferdinand/Miranda), As You Like It (Rosalind/Orlando). Liefde als rationele harmonie – intellectuele gelijkwaardigheid, wederzijds respect, uithouding door de tijd. 'Liefde is geen liefde / Die verandert als het verandering vindt.'
Romeo en Julia, Othello, De Koopman van Venetië. Liefde botst met vete, ras, religie, wet, patriarchaat. De spanning is het drama. De samenleving buigt zelden.
Hamlet/Horatio, Antonio/Bassanio, Celia/Rosalind, Lear/Cordelia. Vriendschap en kinder liefde rivaliseren met romantiek in diepgang. 'Die vrienden die je hebt, en hun aanneming beproefd, / Bind ze aan je ziel met staalhoepels' (Hamlet 1.3).
Beatrice/Benedick (Much Ado), Perdita/Florizel (Winter's Tale), de Sonnetten's Fair Youth. Liefde kraakt het zelf open, dwingt groei, kwetsbaarheid, zelfkennis. 'Ik hou van niets in de wereld zo goed als jou – is dat niet vreemd?' (Much Ado 4.1).
Deze lijst is niet uitputtend. Shakespeare verkent ook: liefde als transactie (Shrew), liefde als waan (Midsummer), liefde als verlossing (Winter's Tale), liefde als wreedheid (Troilus and Cressida). Zijn grootte: hij stelt nooit op een definitie.